Yapay Zeka Uygulama Oluşturucu Nedir, Nasıl Çalışır?

Yapay zeka uygulama oluşturucu, sade bir dille anlattığın ihtiyacı çalışan bir yazılıma dönüştüren araçtır. Ne istediğini sohbette anlatırsın; bir yapay zeka ajanı arayüzü tasarlar, mantığı yazar, veri depolamayı kurar ve sonucu yayına alır. En iyileri sana bir maket değil, gerçek hesapları ve verisi olan, yayında çalışan bir web uygulaması teslim eder.

• Yapay zeka uygulama oluşturucu, bir tariften çalışan yazılım üretir. İşe yarayanlar onu barındırır da; yani yayına alman gereken dosyalar yerine çalışan bir adres elde edersin.
• Sonuç, telefonlar dahil her tarayıcıda açılan bir web uygulamasıdır. App Store'a ya da Google Play'e yüklenen bir uygulama dosyası değildir.
• Gerçek bir uygulamada kalıcı veri, kullanıcı hesapları, dosya depolama ve gerektiğinde ödeme bulunur. Bir aracın demosuna kanmadan önce bunlardan hangilerini sağladığını kontrol et.
• Kod bilmen gerekmez; ama ne istediğini net anlatman, gelen sonucu test etmen ve kendi ödeme ve e-posta hesaplarını bağlaman gerekir.
• Araçları barındırma, arka uç (backend), değişikliklerin nasıl yapıldığı, limitler ve taşınabilirlik üzerinden karşılaştır. Uygulamanın ilk ayını atlatıp atlatamayacağını bunlar belirler.

Yapay zeka uygulama oluşturucu nedir?

Bu terim, ulaşmak istediğin sonucu söylediğin (“stüdyom için, danışanların ders seçip yer ayırttığı bir rezervasyon sayfası”) ve yazılımın onu kurduğu her aracı kapsar. Değişen, montajı kimin yaptığıdır: Normalde blokları sürükleyerek ya da tabloları birbirine bağlayarak senin vereceğin kararları bir ajan verir, senin işin de sonucu gözden geçirmeye kayar.

Sık karıştırılan dört terim var:

Yapay zeka uygulama oluşturucu

Davranışı olan yazılımı kurar ve çoğu zaman barındırır: kalıcı veri, girişler, yetkiler, ödemeler. “Yapay zeka uygulama üretici”, “yapay zeka web uygulaması oluşturucu” ya da “kodsuz yapay zeka uygulama oluşturucu” adlarıyla da pazarlanır.

Yapay zeka site oluşturucu

Bir prompttan sayfa üretir: yerleşim, metin, renkler. Çoğu zaman klasik bir site editörünün başlangıç noktasıdır ve etkileşimli kısım genellikle bir iletişim formundan ibarettir.

Yapay zeka kodlama asistanı

Kodu okuyabilen, çalıştırabilen ve yayına alabilen biri için bir projeye kaynak kod yazar. Güçlüdür ama karşısında bir yazılımcı ya da yazılımcı olmayı göze alan biri olduğunu varsayar.

No-code (kodsuz) araç

Ekranları, tabloları ve iş akışlarını elle bir araya getirdiğin görsel bir araçtır. Kod yoktur ama tasarım da mantık da yine senin işindir.

Kod bilmen gerekiyor mu? Yapay zeka uygulama oluşturucu için hayır. Bunun yerine üç beceri gerekir: ne istediğini somut biçimde anlatmak (kim kullanacak, ne yapacak, ne kaydedilecek), sonucu titiz bir müşteri gibi kontrol etmek ve uygulamanın dayandığı dış hesapları, örneğin ödemeler için bir ödeme sağlayıcısını kurmak. Bir işletme ya da ekip yöneten birçok kişide bu üçü zaten var. Bu yoldan ürün çıkaran kurucular klasik teknik kurucuya pek benzemiyor; bu değişimi teknik kurucu olmadan ürün çıkarmak üzerine yazımızda anlatıyoruz.

Nasıl çalışır: sohbet mesajından canlı web uygulamasına

Aşağıda, danışanlarının dersleri online ayırtmasını isteyen bir pilates eğitmeni için WisyLink'teki akışı görüyorsun. Barındırma da yapan diğer oluşturucular benzer bir yol izler.

1. Kaydol. Web'de ya da iOS veya Android uygulamasında e-posta ve parolayla, tek kullanımlık e-posta koduyla ya da Google, GitHub veya Apple ile hesap oluştur. Herkes ücretsiz Topluluk planıyla, kart bilgisi vermeden başlar.
2. Anlat. Sohbette uygulamanın ne işe yarayacağını, kimin kullanacağını ve ne yapmaları gerektiğini yaz: “Pilates stüdyom için bir rezervasyon sitesi. Danışanlar haftalık ders programını görsün, en fazla 8 kişilik bir derste yer ayırtsın ve bir onay sayfası görsün. Ders ekleyip kimin yer ayırttığını görebileceğim bir yönetim sayfası istiyorum.” Sohbet asistanı Wisy, önemli bir şey eksikse kısa bir soru sorar; eksik yoksa oluşturmayı başlatır. Makul biçimde kendisinin seçebileceği ayrıntılara kendisi karar verir.
3. Referans dosyalarını ekle (isteğe bağlı). Logonu, PDF ders programını ya da ders türlerini listeleyen bir tabloyu ekle. Görseller, PDF, Word, Excel, CSV ve düz metin dahil on yedi dosya türü kabul edilir; her biri en fazla 25 MB olabilir.
4. Oluşturmayı izle. Bir yapay zeka ajanı uygulamayı yazarken sohbetteki canlı görev listesi neyin üzerinde çalıştığını gösterir. Fikrini değiştirirsen Durdur düğmesi işlemi keser. İlk oluşturma bitene kadar uygulamanın adresinde bir “oluşturuluyor” sayfası görünür.
5. Canlı bağlantıyı incele. Uygulama kendi HTTPS adresinde, https://<id>.wisylink.com üzerinde yayına girer. Oluşturma, neyin kurulduğunu ve senin hâlâ yapman gerekenleri özetleyen bir notla biter: Örneğin yönetici olarak nereden giriş yapacağın ya da Entegrasyonlar altına hangi anahtarları ekleyeceğin.
6. Aynı sohbette geliştir. “Bir değil, iki haftalık dersleri göster.” “Ders dolunca bekleme listesi ekle.” Her değişiklik yeni bir oluşturmadır. Bir oluşturma başarısız olursa önceki sürüm yayında kalır; ziyaretçiler hiçbir zaman yarım kalmış bir uygulamayla karşılaşmaz.

İki ayrıntı ilk bakışta göründüğünden daha önemli. Yapay zeka ajanı o ana kadarki konuşmayı okur; sohbette daha önce netleşen bir karar, tekrar söylenmeden bir sonraki oluşturmaya taşınır. İçerik de oluşturmalardan ayrıdır: Bir danışan ders ayırttığında ya da sen yönetim sayfasından yeni bir ders eklediğinde, diğer ziyaretçiler bunu yaklaşık bir dakika içinde, yeniden oluşturma gerekmeden görür. Uygulamanın nasıl çalıştığını değiştirmek için yeniden oluşturursun, gösterdiği içeriği güncellemek için değil.

Akışın tamamı ücretsiz Topluluk planında çalışır; onu anlamanın en hızlı yolu ilk oluşturmanı başlatmak ve bu sayfayı kontrol listesi olarak açık tutmak.

Neler yapılabilir, neler yapılamaz?

Yapay zeka uygulama oluşturucu iPhone ya da Android uygulaması yapabilir mi? App Store anlamında hayır. WisyLink, barındırma yapan çoğu oluşturucu gibi bir web uygulaması üretir: Her telefonda, tablette ve dizüstü bilgisayarda tarayıcıda çalışır; bir bağlantıyla, QR kodla ya da bir arama sonucundan açılır. Apple'a ya da Google'a hiçbir şey gönderilmez; dolayısıyla mağaza incelemesi yoktur, kullanıcılarının da bir şey yüklemesi gerekmez. Planın bir mağaza kaydına dayanıyorsa native (yerel) uygulama geliştiren birine ihtiyacın var.

Web tarafında gerçekçi ilk projeler şunlar olabilir:

• İki kişinin aynı son boş saati kapamadığı bir randevu ya da rezervasyon sistemi
• Her müşterinin giriş yapıp yalnızca kendi dosyalarını ve iş durumunu gördüğü bir müşteri portalı
• Ödemeyi kendi sağlayıcın üzerinden alan, siparişleri ve stok sayılarını tutan küçük bir online mağaza
• Ortak kullanılan bir Excel tablosunun yerini alan şirket içi bir yönetim paneli
• Kontenjanlı etkinlik LCV sayfası, ücretli üyelik alanı, iş ilanı panosu ya da yorumlu bir firma rehberi
• Canlı sonuçlu bir test ya da gerçek zamanlı, çok oyunculu bir tarayıcı oyunu

WisyLink'te ve kategorinin çoğunda zayıf kalan alanlar:

• Üretilmiş fotoğraf, müzik ya da video. WisyLink stok fotoğrafları, elle çizilmiş vektör grafikleri ve senin verdiğin dosyaları kullanır. Görsel ya da medya üretmez.
• Arama kutusu gerektiren büyük kataloglar. Kayıtlar kategoriye, fiyata, tarihe ya da duruma göre filtrelenebilir; ama binlerce kayıt içinde tam metin arama yoktur.
• Dakikası dakikasına zamanlama ve ağır işlem. Arka plan işleri belirli bir dakikada değil, 30 ila 60 dakikalık sabit aralıklarla çalışır; uzun süren hesaplamalar bu modele uymaz.
• Kurumsal tek oturum açma. Uygulamalar kendi giriş sistemlerini çalıştırır; istersen kendi kimlik bilgilerinle Google ya da GitHub ile giriş eklenebilir. SSO ve SAML kurulan şeylerin parçası değildir.

Onu maket değil, gerçek bir uygulama yapan ne?

Birçok demo bitmiş gibi görünür ama içi boştur: “Hemen ayırt” düğmesi hiçbir yere gitmez, yazdığın hiçbir şey sayfa yenilenince kalmaz. Aşağıdaki parçalar bir uygulamayı, uygulamanın resminden ayırır. WisyLink bunların her birini her siteye değil, proje gerektirdiğinde ekler.

Kalıcı veri

Kalıcı olan ve uygulamanın filtreleyip sıraladığı, saydığı ve toplamını aldığı kayıtlar. Güncellemeler atomiktir; yani son koltuk ya da stoktaki son ürün iki kez satılamaz. Her kaydın, arama motorlarının tarayabileceği temiz bir adreste kendi sayfası olabilir, örneğin /urun/keten-gomlek.

Kullanıcı hesapları

Uygulama kendi kayıt ve giriş sistemini çalıştırır: hash'lenmiş parolalar, oturumlar, roller ve bir yönetici alanı. E-posta doğrulama ve parola sıfırlama, bir e-posta hesabı (SMTP) bağladığında çalışır. Google ya da GitHub ile giriş, senin kendi OAuth kimlik bilgilerini kullanır.

Dosya depolama

Ziyaretçiler dosya başına 25 MB'a kadar yükleme yapabilir. Herkese açık dosyalar doğrudan sunulur; bir müşterinin imzalı sözleşmesi gibi özel dosyalar ise yalnızca kısa ömürlü, imzalı bağlantılarla açılır.

Ödemeler

Ödeme, kendi Stripe hesabın ya da başka bir ödeme sağlayıcısının hesabı üzerinden alınır. Türkiye'de kurulu işletmeler Stripe hesabı açamıyor; iyzico veya PayTR gibi bir sağlayıcı API'si üzerinden bağlanabilir, ama bu doğrulanmış değil. Bir sipariş, müşteri “teşekkürler” sayfasına geldiğinde değil, sağlayıcı ödemeyi doğrudan uygulamaya onayladığında ödenmiş sayılır.

Barındırma

İlk oluşturmadan itibaren canlı bir HTTPS adresi; arama ve sosyal medya için başlığı, açıklaması ve paylaşım görseli olan, sunucuda oluşturulan sayfalar ve bir site haritası. Her site kendi işlem kaynağında çalışır; bir sitedeki arıza ya da ani trafik artışı başka bir siteyi çökertemez.

Gerçek zamanlı ve zamanlanmış işler

Sohbet, “kim çevrimiçi” ve çok oyunculu oyun durumu için canlı kanallar; süresi geçen rezervasyonları kapatmak ya da sana günlük özet e-postası göndermek gibi yalnızca sahibin yönettiği arka plan işleri.

Her araç için hızlı bir test: İki cihazda iki hesap aç, bir kullanıcıyla kayıt ekle ve diğerinin ne görebildiğine bak. Veri sayfa yenilenince yerinde duruyor ve yetkiler tutuyorsa karşındaki gerçekten bir uygulamadır. Pratik bir ipucu: Bir oluşturma ilk kaydolan kişiyi yönetici yapıyorsa, bağlantıyı kimseyle paylaşmadan, o oluşturmanın hemen ardından kendi hesabını aç. Ürün ve mühendislik sayfası, WisyLink'in siteleri birbirinden nasıl yalıttığını ve başarısız oluşturmaları nasıl ele aldığını anlatır.

Uygulama oluşturucu, site oluşturucu, no-code ve yazılımcı karşılaştırması

Bu seçenekler birbiriyle örtüşür ve birçok işletme ikisini birlikte kullanır. Ne elde ettiğin ve işi kimin yaptığı açısından şöyle karşılaştırılırlar.

Kısacası: Yazılımcı en fazla kontrolü ve taşıyabileceğin bir kod tabanını en yüksek maliyetle verir. Şablon araçlar sayfalar üzerinde elle kontrol sağlar ama iş mantığı için eklentilere dayanır. Yapay zeka uygulama oluşturucu ise sohbetle yönlendirilerek çalışan bir arka uca en hızlı ulaşmanı sağlar.

Yapay zeka uygulama oluşturucu nasıl seçilir: 8 soru

Her demo iyi görünür. Bu sorular, yayına çıktıktan sonra ortaya çıkan farkları gösterir; her birinde iyi bir yanıtın neye benzediğini ve WisyLink'in yanıtını bulacaksın.

1. Sonuç gerçek bir adreste mi barındırılıyor, yoksa yayına almam gereken dosyalar mı alıyorum? İlk oluşturmadan itibaren canlı bir HTTPS adresi istersin. WisyLink: Evet, https://<id>.wisylink.com adresinde.
2. Arka uç dahil mi? Özellikle kalıcı veriyi, rolleri olan hesapları ve özel dosya depolamayı sor. “Bir veritabanı hizmetiyle entegre çalışıyoruz” çoğu zaman onu senin kurman gerektiği anlamına gelir. WisyLink: Proje gerektirdiğinde yerleşik olarak gelir.
3. Değişiklikler nasıl yapılıyor, biri başarısız olursa ne oluyor? Başarısız bir değişikliğin canlı uygulamayı çökertemeyeceğine dair bir güvence ara. WisyLink: Değişiklikler sohbetle yapılır ve başarısız bir oluşturma önceki sürümü yayında bırakır. Görsel editör ve eski sürümlere tek tıkla geri dönüş yoktur.
4. Parayı ve e-postayı kimin hesapları yönetiyor? Ödemeler doğrudan senin ödeme sağlayıcı hesabına düşmeli, e-postalar senin gönderici hesabından çıkmalı. WisyLink: İkisi de senin hesaplarını kullanır; anahtarlar sohbete yazılmaz, Entegrasyonlar altında şifreli olarak saklanır.
5. Limitler neler ve onlara ulaşınca ne oluyor? Her aracın limiti vardır; iyi sağlayıcılar nasıl işlediğini açıklar. WisyLink: 5 saatlik ve haftalık iki pencereden oluşan, kendini yenileyen bir kullanım hakkı. Sınıra ulaştığında yeni istekler, pencere sıfırlanana kadar bekler.
6. Kendi alan adımı kullanabilir miyim, hangi planda? WisyLink: Evet, her planda, ücretsiz olanda da. Sahip olduğun bir alan adını bağlayabilirsin; henüz alan adın yoksa önce herhangi bir alan adı kayıt firmasından bir tane kaydet.
7. Ödemeyi bırakırsam ne olur? WisyLink: Ücretsiz bağlantılar 30 gün yayında kalır, ardından bir hafta daha silinmek üzere işaretli durur. Ücretli bağlantılar, aboneliğin sürdüğü sürece yayında kalır.
8. Uygulamamı alıp gidebilir miyim? Bazı araçlar kaynak kodu dışa aktarır, çoğu aktarmaz. WisyLink kod dışa aktarma sunmaz; onu bir şablon site oluşturucu gibi, barındırılan bir ürün olarak düşün.

Bir sağlayıcı 4, 5 ya da 8. soruya muğlak yanıt veriyorsa, yanıt işine gelmeyen yanıtmış gibi plan yap.

Hesaba katman gereken limitler ve riskler

Yapay zeka çıktısı kontrol ister

Bir ajan çalışan bir ödeme adımı kurup üstüne yanlış fiyat yazabilir, çünkü senin işini bilmez. WisyLink'in kullanım koşulları, yapay zekanın hatalı olabileceğini ve çıktıyı test etmenin senin sorumluluğun olduğunu açıkça söyler. Pratikte her düğmeyi ve formu doğru ve hatalı girişlerle, telefonda da dene; giriş yapmış bir kullanıcının başka bir kullanıcının kayıtlarını açamadığından emin ol. İlk oluşturma seni çoğu zaman yolun büyük kısmına götürür; son kısımdaki muhakeme sende kalır. Bunu üretilen yazılımın neden insan eliyle tamamlanan bir son aşamaya ihtiyaç duyduğunu anlattığımız yazıda tartışıyoruz. Müşteri verisi tutan uygulamalarda, yayına çıkmadan önce yaygın web uygulaması risklerinin standart listesi olan OWASP Top 10 (İngilizce) üzerinden geç.

Kendi anahtarların ve hesapların

Ödemeler, e-posta, sosyal hesapla giriş ve site parolası, kimlik bilgilerini Entegrasyonlar altına yapıştırana kadar kapalı kalır. Oluşturmanın kapanış notu hangilerinin eksik olduğunu söyler; Entegrasyonlar ekranı da her sağlayıcı için kurulum adımlarını gösterir. Değerler şifrelenir ve bir daha gösterilmez. Sohbete anahtar yapıştırma; asistan bunu reddedecek şekilde tasarlandı. İlk satın alma için ödeme sağlayıcının test modunu kullan, sonra canlı anahtarlara geç.

Plan limitleri

WisyLink'in kendini yenileyen kullanım hakkı yapay zeka işlemlerini kapsar. Ücretsiz Topluluk planında bir oluşturma 5 saatlik pencereyi doldurur; yani her pencerede bir oluşturma yapabilirsin. Bu bir fikri denemeye yeter, bütün öğleden sonra üzerinde çalışmaya yetmez. Ücretli planlar web'de aylık 7 dolar (Başlangıç), 20 dolar (Gelişim) ve 100 dolardır (Yükseliş); Gelişim, Başlangıç'ın 5 katı, Yükseliş ise 20 katı kullanım hakkı verir. iOS ve Android uygulamalarında liste fiyatları aynıdır; App Store ve Google Play ücreti TL olarak tahsil eder. Depolama, veritabanı boyutu ve bant genişliği de hesap başına sınırlıdır ve sınıra ulaşıldığı anda uygulanır.

Taşınabilirlik

Oluşturduğun ya da yüklediğin içeriğin sahibi sen olarak kalırsın. Ancak uygulamanın kaynak kodu dışa aktarılamaz ve “çalışan son oluşturma yayında kalır” ilkesinin ötesinde bir sürüm geçmişi yoktur. Taşıyabileceğin bir kod tabanına sahip olmak senin için hızdan daha önemliyse buna yayından sonra değil, önce karar ver; taşınabilirlik ve dijital egemenlik üzerine yazımız sorulması gerekenleri sıralıyor.

Dene: WisyLink ile ilk uygulamanı oluştur

Bugün bir Excel tablosunda, bir gelen kutusunda ya da kâğıt bir formda yürüyen küçük ama gerçek bir iş seç. Kimin kullandığını, ne yaptığını ve neyin kaydedilmesi gerektiğini anlat, elindeki dosyaları ekle ve hepsini tek mesajda gönder. Örneğin:

12 kişilik ofisimiz için bir ekipman zimmet uygulaması yap. Çalışanlar giriş yapsın; hangi dizüstü bilgisayarların, kameraların ve projeksiyon cihazlarının boşta olduğunu görsün, iade tarihi seçerek birini zimmetine alsın ve geri teslim etsin. Yöneticiler ekipman eklesin, kimde ne olduğunu ve iadesi geciken cihazları görsün. Sade, nötr bir tasarım; yalnızca Türkçe.

Canlı bağlantıyı telefonunda aç, önce çalışan sonra yönetici olarak test et, ardından değişiklikleri aynı sohbette iste. Yetenekler özeti bir bağlantının başka neler yapabildiğini, planlar ise süresi dolmayan bağlantılara ya da daha yüksek sınırlara ihtiyaç duyduğunda neyin değiştiğini gösterir. İşin nereye gittiğine dair büyük resim için bir cümlenin nasıl barındırılan bir ürüne dönüştüğünü anlatan yazımızı oku.

Tek mesajda anlat, canlı bağlantını al: Topluluk planında ücretsiz başla, kart gerekmez.